• BIST 99.065
  • Altın 228,803
  • Dolar 5,7905
  • Euro 6,7009
  • İstanbul : 21 °C
  • Ankara : 22 °C
  • İzmir : 23 °C

AIDS 'de ACI GERÇEKLER

Gaye Usluer



AIDS tüm dünyada sosyal, ekonomik ve sağlık açısından önemli sorunlardan birisi. Dünya Sağlık Örgütünün 2007 verilerine göre bu yıl dünyada 1,7 milyonu yetişkin, 330 bini çocuk, 2,1 milyon kişinin AIDS?ten öldü.

Raporda, 2,1 milyonu erişkin, 420 bini çocuk 2,5 milyon kişiye de HIV virüsü bulaştığı vurgulanıyor. Geçen yıl yaklaşık 40 milyon olan AIDS vakalarının bu yıl yaklaşık 33,2 milyona düştüğü belirtilse de AIDS?in halen her gün 5 bin 700?den fazla kişinin ölümüne neden olduğunun altı çiziliyor.

Olguların yüzde 95'inin gelişmekte olan ülkelerde yaşadığı bilinmekte. Vakalardaki azalmaya rağmen raporda, AIDS?in önlenmesi ve tedavisi için küresel çapta acilen harekete geçilmesinin ve para yardımının artırılmasının gerekliliğine işaret ediliyor.

Asya bölgesine geniş yer verilen raporda 2007?de bu bölgede 440 bini yeni, 4,9 milyon AIDS vakasına rastlandığı, Komboçya, Myanmar ve Tayland?daysa AIDS vakalarının sayısının geçen yıllara göre gerilediği, ancak Endonezya ve Vietnam?daki vakaların sayısının eroin ve korunmasız cinsel ilişki nedeniyle arttığı belirtiliyor. Dünyada her gün 8000 ?in üzerinde kişi AIDS ilişkili sorunlar yaşamakta, dakikada 5 kişi AIDS nedeniyle yaşamını kaybetmektedir. HIV pozitif yada AIDS?li hastaların çoğunluğunu ise en üretici çağlarında olan 25 yaş altındaki gençler oluşturmaktadır. Sağlık Bakanlığı verilerine göre , 1985 yılından başlayıp bu yılın ilk 6 ayını içine alan dönemde toplam 2412 vaka ve taşıyıcı bildirimi yapılmıştır. Bu olguların dağılım yaşı 30-34 arasıdır.

Bulaşma yollarının başında heteroseksüel cinsel ilişki gelmektedir. En fazla hasta ve taşıyıcı, sırasıyla İstanbul, İzmir ve Ankara'da yaşıyor.

İstanbul'da 181'i hasta, 551'i taşıyıcı olmak üzere toplam 732, İzmir'de 53'ü hasta, 157'si taşıyıcı olmak üzere toplam 210, Ankara'da ise 41'i hasta, 84'ü taşıyıcı olmak üzere toplam 125 aids vakası bulunuyor.

AIDS hastalığın etkeni bir virus olup, HIV adı verilen bu virus başta kan ve kan ürünleriyle temas olmak üzere bütünlüğü bozulmuş deri yada mukozalardan bulaşmaktadır. Cinsel temas AIDS?in bulaşmasında bir diğer önemli yoldur. AIDS?li yada HIV + kadınlar gebe kaldıklarında virus gebelik esnasında yada doğum sırasında bebeğe de bulaşabilmektedir.

Kişilerin farklı hastalık tanılarıyla sık kan ve kan ürünü nakli bu virusla karşılaşma riskini arttırmaktadır. Kan ve kan ürünlerinin nakli AIDS?in bulaşmasında çok önemli olmakla beraber 1987?den beri tüm dünyada kan ve doku alıcı/vericilerinde tüm laboratuvarlarda AIDS mikrobu araştırıldığından bu yolla bulaşma sıklığı önemsenmeyecek kadar aza inmiştir.

Bunun yanında kontrolsüz cinsel ilişki, çoğul cinsel partner varlığı ve damariçi uyuşturucu kullanım alışkanlığı AIDS riskini arttıran diğer durumlardır. HIV esas olarak vücut sıvılarıyla ? başta kan olmak üzere, semen, vaginal sekresyonlar ve anne sütü- ile bulaşmaktadır.

HIV etkeni sosyal ortamlarda, havayla, besinlerle, suyla, cansız objelere dokunmakla , sivrisinek yada diğer vektörlerle bulaşmaz. Otobüste, uçakta veya herhangi bir toplu yaşam alanında bulaşma riski bulunmamaktadır.

Bulaşma yolu ne olursa olsun insan organizmasına giren virus bağışıklık sistemine yerleşmektedir.Yaklaşık olarak 8-10 yıllık bir kuluçka süresini izleyerek virusun bağışıklık sisteminde yaptığı tahribatla ilişkili olarak sık, tekrarlayan ve sonu ölümle bitebilen infeksiyonlar, yine aynı nedenle ortaya çıkabilen AIDS ilişkili kanserlerle karşılaşılmaktadır.

HIV ile infekte olan bir kişide virus immun sistemde hasar oluşturana kadar AIDS bulguları görülmemektedir. HIV virüsünün vücutta çoğalmasını ve etkinleşmesini engelleyen ilaçların sayısının 2 senedir artmasına bağlı olarak vakaların azaldığı, ancak hastaların çoğunun bu ilaçlara ulaşamaması nedeniyle en pahalı bedeli, ölümlerin dörtte üçünün AIDS?ten olduğu Afrika?nın ödediği vurgulandı.

Tedavide kullanılabilecek ilaçlar vardır ve bu ilaçların AIDS tanısı alan bir kişide ömür boyu kullanılması gerekmektedir. Son derece pahalı tedavi maliyetinin olması nedeniyle gerek hasta gerekse ülke ekonomisine verdiği yük oldukça fazladır.

Bir AIDS hastasının yıllık tedavi maliyeti 10000 $ civarındadır. Halen AIDS?e karşı kullanılan etkin bir aşı bulunmamaktadır.

Ülkemizde Sağlık Bakanlığı Tarafından Yürütülen Projeler Günümüzde özellikle gençlerin AIDS konusunda bilinçlendirilmeleri büyük önem taşımaktadır. Halka açık yapılacak paneller, konferanslar, güvenli cinsel ilişki konusunda eğitim korunmada büyük önem taşımaktadır.

Ülkemizde Sağlık bakanlığı tarafından hastalığın önlenmesi, halkın bilinçlendirilmesi konusunda çalışmalar devam etmektedir.

Sağlık Bakanlığı , aralarında eşcinsellerin örgütlerinin de bulunduğu sivil toplum kuruluşlarının iş birliğiyle HIV/AIDS'in önlenmesine yönelik projeler yürütmektedir. 2006 yılının nisan-mayıs aylarında başlatılan projeler kapsamında 34 bin 656 adet ücretsiz kondom dağıtılmıştır.

Ayrıca halen Sağlık Bakanlığınca Küresel Fon ve MEDA isimli organizasyonlar tarafından AIDS/HIV'in önlenmesine yönelik projeler yürütülmektedir.

Küresel Fon tarafından finanse edilen 3 milyon 891 bin dolar bütçeli projeyle, ticari seks çalışanları, damar içi uyuşturucu kullananlar, eşcinsellere ve mahkumlara ulaşılması planlanmaktadır. Bu proje içinde Zührevi Hastalıklarla Savaş Derneği, Yeniden Sağlık ve Eğitim Derneği, Dokar-Genç, Pozitif Yaşam Derneği ve KAOS-GL gibi oluşumlar bulunmakta.

Sağlık Bakanlığı yetkilileri, söz konusu sivil toplum örgütlerinin riskli kişilere ulaşılmasında son derece etkili olduğunu belirterek, yapılan iş birliği sayesinde bugüne kadar bin 414 seks işçisi, bin 57 eşcinsel, 29 damar içi madde kullanıcısı ve 461 hükümlüye ulaşıldığını, 13 bin dolayında broşür ve kitap gibi yayın ile 34 bin 656 kondom dağıtıldığını ve 63 HIV/AIDS'le yaşayan kişiye destek verildiğini bildirmektedirler.

Sonuç olarak AIDS bugün tüm dünyada sorun bir hastalık. Bu nedenle soruna global bakış ve çözüm önerilerinin uygulanmasının çok önemli olduğunu vurgulamak istiyoruz. 1 Aralık Dünya AIDS Günü'nde toplumsal duyarlılığın oluşturulması, halkın HIV/AIDS'in bulaşma yolları hakkında bilgilendirilmesi, güvenli ve sağlıklı cinsel hayat konusunda bilinçlendirilmesi, kondom kullanımının yaygınlaştırılmasının vurgulanması, HIV ile enfekte olanlara ayrımcılık yapılmaması, bu kişilerin hiçbir şekilde suçlanmaması, yargılanmaması ve toplumdan dışlanmamasının gereğine dikkat çekilmesi önem taşımaktadır.

 

Bu yazı toplam 2554 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim