• BIST 96.455
  • Altın 222,078
  • Dolar 5,6626
  • Euro 6,5275
  • İstanbul : 18 °C
  • Ankara : 18 °C
  • İzmir : 20 °C

Aile Hekimliği…

Yıldız Tümerdem



Bireylere ve ailelere sürekli ve çok yönlü sağlık hizmeti veren, klinik bilimler ve davranış bilimleriyle birlikte davranan, tüm yaş gruplarını, her iki cinsiyeti, tüm sistemleri ve hastalıkları içine alan uzmanlık alanına ?Aile Hekimliği? denilir.

Kişileri ve aileleri, içinde yaşadığı toplumun bir parçası olarak ele alan, yaş, cinsiyet ve hastalık ayırımı yapmaksızın kesintisiz, bütüncül sağlık hizmet sunabilen hekime; ?Aile Hekimi? denilir.

Uluslar arası Aile Hekimliği Birliği (WONCA) nin 2002 yılı bildirgesine göre;
Aile Hekimliği; kendine özgü eğitim içeriği, araştırması, kanıt temeli ve klinik uygulaması olan akademik ve bilimsel bir disiplin ve birinci basamak yönelimli klinik bir uzmanlıktır.

Aile Hekimliğinin amaçlarını şöyle sıralayabiliriz;
? Erken tanı ve tedaviyi sağlamak,
? Hastalık ve Sağlık konularına; Fiziksel etmenlerin yanı sıra, Toplumsal(Sosyal) ve Ruhsal etmenleri de göz önüne alarak yaklaşmak,
? Sağlık ile ilgili konularda ilk değerlendirmeyi yapmak( ilk basamak sağlık Hizmeti)
? Süreğen(Kronik) hastalıklarda sürekli bakım ve tedaviyi sağlamak,
? Süreğen(kronik) hastalıkları olan bireyleri izlemek,
? Hastalarla uzun soluklu, sürekli, ilişki kurarak onları izlemek,
? Birinci basamakta verilmesi gereken bireye yönelik koruyucu hizmetleri, toplumla paylaşmak( topluma sunmak),
? Bireylerin yaşam niteliklerini(kalitelerini), sağlık düzeylerini geliştirerek, toplumsal gelişmeye katkı sağlamak.

Aile Hekimliği yalnızca bir sağlık hizmet sunum modeli midir?
? Aile hekimliği yalnızca bir sağlık hizmet sunum modeli değildir.
? Aile hekimliği uygulamaları; birinci basamak sağlık hizmetlerinin( önleyici hekimlik hizmetleri) sunumu için de model oluşturabilir.

Aile Hekimliğinin Önemi ve Aile Hekimliği Uygulaması;
Dünya Sağlık Örgütü(WHO) sağlığı şöyle tanımlar; Sağlık; yalnızca bireysel olarak hastalık ve organların engeli olmama anlamına gelmez. Sağlık; toplumsal-sosyal, ruhsal- akılsal tam bir iyilik halidir.

Aile hekimliği uygulamasında da bu tanımdan yola çıkılarak hizmet ve eğitim verme ilkesi benimsenmiştir. Böylece;
? Sağlık hizmetinin aile bireylerinin tümüne sunulması sağlanır.
? Bireyler, içinde yaşadıkları aile ortamında değerlendirilir. Böylece sağlığın yalnızca hastalık ya da organ engelinin ( sakatlığın) yokluğu demek olmadığı, aynı zamanda toplumsal(sosyal) ve ruhsal(akılsal) tam bir iyilik hali olduğu gerçeği ile hareket edilmiş olunur. Bu hizmet modeline göre davranış, WHO? nun tüm dünyanın kabul ettiği tanımı ile de uyumludur.

? Bireylere ve onların ailelerine sağlık ile ilgili konularda danışmanlık yapma ve eğitim verme fırsatı sağlanmış olur.
? Aile bireylerini, sürekli olarak, yakından tanıyan bir hekim aracılığı ile topluma ve bireylere, sağlık hizmeti sunma olanağı sağlanır.
? Hastalık ve bozukluklar erkenden tanınır. Sağlığa zararlı etkisi olan her türlü davranışın değiştirilmesi( içinde töresel ve yöresel yanlış davranışlar da olabilir) yolunda, sürekli bilgilendirme ile gerçek bir sağlık eğitimi programı uygulanır.
? Bireyin hekime daha fazla güven duyması sağlanır. Hekimini daha iyi tanımasını sağlar. Aile bireylerinin, sağlıkla ilgili rahatlaması da sağlanmış olur. Hasta ve hekim ilişkisi de daha başarılı olur.
? Birinci basamakta çözülemeyen sağlık sorunları için ikinci basamağa (yataklı tedavi kurumları olan devlet hastaneleri, üniversite hastaneleri ya da sağlık hizmeti veren yataklı özel kuruluşlara sevk olanağı sağlar. İkinci basamak kurumlarında-kuruluşlarında hastaların yalnızca tedavisi değil izlenme güvencesi de sağlanır.
? Aile hekimliği uzmanlığında; Tıp Fakültesi Diploması almaya hak kazanmış olan hekim, 3 yıl süreyle, toplum bireyleri için; önleyici- tedavi edici ve rehabilite edici hizmet için gerekli uzmanlık eğitimini tamamlar. Bu eğitim; hekime bilgi ve deneyim artışı kazandırır, sağlıkla ilgili olaylara güvenilir tanı koymasına ve tedavi düzenlemesini sağlar.

Aile Hekimliğinin Temel Özellikleri;
? Sağlık sistemiyle, ilk adım ( ilk temas) noktasını oluşturur.
? Tüm uzmanlık alanları ile birlikte çalışma olanağı sağlanır.
? Hizmette Kolay ulaşabilirlik ve Süreklilik sağlanacaktır.
? Toplumsal, Ailesel ve Bireysel sağlık hizmetleri birlikte verilir.
? Gizlilik ve Yakınlık ilkesine göre davranılır.
? Sağlık kaynaklarının etkili kullanımı sağlanır.
? Özgün bir görüşme ve klinik karar verme süreci vardır.
? Ekip hizmetidir.

Dünyada Aile Hekimliği Uygulamaları;
Dünya?da Aile Hekimliği Uygulaması olan ülkeler; İngiltere, İrlanda, Portekiz, Norveç, Küba, Hollanda, Almanya, Kanada ?da aile hekimliği uygulanmaktadır.

Türkiye?de Aile Hekimliği ile İlgili Düzenlemeler ve Yapılanmalar;
? 1947 yılı; genel tıp uzmanlığı uygulaması( pratisyen hekimlik)
? 224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin sosyalleştirilmesi yasası. İlk Uygulama 1963 yılında Muş ilinde başlatıldı. Prof. Dr. Nusret Fişek yönetiminde. Sağlık Merkezleri, Sağlık Ocakları, Sağlık Evleri. Sevk Zinciri oluşturulması. (Ülke Genelinde Uygulama-1980li yıllarda. )
? 1983 Yılı; TUT
? 1984 Yılı; Gazi Ü. Tıp Fak. Aile Hekimliği
? 1985 Yılı; Eğitim Hastanelerinde uzmanlık eğitimi
? 1990 Yılı; AHUD (TAHUD ? 1998)
? 1993 Yılı; YÖK kararı
? 1993 Yılı; Trakya Üniversitesi Uygulaması
? 1994 Yılı; ilk AH akademisyen
? 1994 Yılı; Aile Hekimliği Pilot Uygulama Merkezleri ( Ankara, Bursa, Adana, İzmir)
? 1993 Yılı; Ulusal Aile Hekimliği Kongreleri
? 1997 Yılı; Türkiye aile Hekimliği dergisi
? 2001 Yılı; Ulusal Aile Hekimliği Günleri
? 2008 Yılı; Wonca ( Dünya Aile Hekimleri Birliği)


Dünyada Aile Hekimliğinde Önemli Dönüm Noktaları;
? Peabody
? 1952 Genel Pratisyenler Koleji
? Willard Komisyon Raporu
? Millis Raporu
? Amerikan Aile Hekimliği Board
? Leuvenhorst Tanımı
? Alma Ata konferansı (1978)
? Avrupa Birliği Kararları
? Ontario Toplantısı

 

Bu yazı toplam 3624 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim