Norovirüsler insanlarda akut gastroenterit (mide-barsak hastalığı) yapan etkenlerdendir. Bu virüs son derece bulaşıcı özellikte olup, 100 tane virüs partikülü bile hastalık oluşması için yeterlidir. Esas olarak dışkıyla kontamine besinler ve sular aracılığıyla bulaşmakla birlikte, özellikle kişisel hijyen kurallarına uyulmadığı durumlarda direkt olarak kişiler arasında temas yoluyla ve enfekte partiküller aracılığıyla solunum yoluyla da bulaşabilmektedir. Hastaların çıkartılarıyla bulaşmış yüzeylere temas norovirüsün salgın yapmasında rol oynamaktadır.
Çevre koşullarına dayanıklı olan virüs, buzdolabında, dondurulmuş gıdalarda ve 60oC de canlılığını sürdürebilmektedir.
Hastalığın kuluçka süresi 12-48 saat arasında değişmektedir. Ani başlayan bulantı, kusma, kramp tarzında karın ağrısı, nadiren de sulu ve kan içermeyen ishal başlıca bulgulardır. Virüsü alan kişilerin %30?u hiçbir bulgu göstermeden hastalığı belirtisiz olarak geçirebilmekte, ancak bu kişiler de hastalığı bulaştırabilmektedir.
Hastalık genellikle kendi kendini sınırlayarak, ek bir tedaviye gerek kalmadan 1-3 gün içinde iyileşmektedir. Ancak küçük çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi baskılanmış kişilerde bulgular ve sıvı kaybı daha ciddi olabilir. Tedavi, yakınmalara yöneliktir, ayrıca ihtiyaç durumuna göre su ve elektrolit kaybının yerine konması şeklindedir. Etkili bir antiviral ilaç yoktur, antibiyotik kullanılmamalıdır.
KORUNMA YOLLARI
Korunmada temiz su ve gıda kullanımı önemlidir. Özellikle su kaynaklı salgınlarda damacana suyu kullanılması veya şebeke suyunun kaynatılarak kullanılması önerilmektedir. Klor içeren dezenfektanlar (çamaşır suyu) etkin olmakla birlikte, mutlaka yüksek konsantrasyonlarda kullanılmalıdır.
Ayrıca sebze ve meyve gibi çiğ tüketilen gıdaların çok iyi temizlendikten sonra tüketilmesi önemlidir. Hasta kişiler başta olmak üzere herkesin kişisel temizlik kurallarına sıkı bir şekilde uyması gerekir. Özellikle ellerin su ve sabunla yıkanması çok önemlidir.
Tuvalet temizliği sağlanmalı, hastaların çıkartılarının bulaştığı yüzeyler temizlenmelidir. Yüzey temizliğinde etkin konsantrasyon 1000 ppm ( 1 kısım çamaşır suyu, 50 kısım su ile karıştırılmalıdır) olmalıdır.