• BIST 109.666
  • Altın 156,594
  • Dolar 3,8910
  • Euro 4,5831
  • İstanbul : 14 °C
  • Ankara : 0 °C
  • İzmir : 9 °C

ÖLÜM SÜRECİNDE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER

<B>ÖLÜM SÜRECİNDE OLUŞAN DEĞİŞİKLİKLER</B>
Dilek Süzen

Kanser hastası ölüme doğru yaklaştıkça bazı değişikler oluyor. Halsizlik, yorgunluk, yataktan başını kaldıramama ve yatakta hareket edememe görülüyor. Kemik çıkıntıları üzerinde kızarıklıklar, kilo kaybı,yağ ve kas erimesi, sıvı içememe, taşikardi, hipertansiyon/hipotansiyon atakları, idrarda koyulaşma da ortaya çıkabiliyor.

Nörolojik değişiklikleri de şöyle sıralayabiliriz:

Uykuya eğilim, uyandırmada zorlaşma, sözlü ve dokunma uyarılarına cevapsızlık, kelime bulamama, konuşmanın durması, geç veya uygun olmayan cevaplar, yüz buruşturma, kaş çatma, aralık göz kapakları, yutmanın kaybolması, solunum hızında hızlanma ve sonra azalma, inlemedir.

Hastaların çoğunda ölüme giden yolda uykuya eğilim ile bilinç bozukluğu başlar ve derin koma ile devam eder. Bu yolda müdahale gerekmez, yakınları ile mümkün olduğunca iletişim kurulmasına izin verilmelidir.

Solunum değişiklikleri hasta yakınları için önemli endişe kaynaklarının başında gelir. Nefes darlığı özellikle acı çekme ile ilişkillendirilerek müdahale beklenir. Şuuru açık hastada oksijen desteği endike olmakla birlikte komatöz hastada oksijen ölüm sürecini uzatır ve ek yarar sağlamaz.

Yutkunma refleksi kaybolduğunda ağızdan beslenme kesilmelidir. Ağrı her zaman, mutlaka tedavi edilmelidir. Ölüm yaklaştıkça hastaya verilmekte olan ilaçlar giderek azaltılmalı, asgari düzeyde tutulmadır.

KÖTÜ HABER VERME SANATI


Kötü haber verme eğitimi tıp eğitiminde hak ettiği yeri almadı. Aslına belirli kurallara uyularak yapıldığında kötü haber verme öğretilebilir ve öğrenilebilir.

Bunun içinde şöyle bir rehbere başvurulur:

1. Uygun durumu oluştur( sakin, izole ortam, oturur durumda)
2. Karşındakinin ne bildiğini/ anladığını öğren
3. Önce uyarı ve (maalesef haber kötü)
4. Haberi ver, kötü detaylardan kaçın,
5. Duygulanımlara empati ile yaklaş.
6. Bir plan yaparak bitir.

Önemli olan nokta ölüm sürecinin belirti ve bulgularının iyi bilinmesi, tanınmasıdır.

Bu dönemde sık yapılan bazı hatalar var. Sıvı replasmanında ısrarlı olmak yarardan çok komplikasyona neden olabilir. Ölüyü duyarsızca, hızlı bir şekilde yatağından almak ve ortadan yok etmek aile ve yakınları için ölüm anından daha üzücü olabilir. Zaman tanınmalıdır.

Yazan:
Prof. Dr.Sevil BAVBEK
(İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstütüsü)


Diğer Haberler
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim