• BIST 99.065
  • Altın 228,803
  • Dolar 5,7905
  • Euro 6,7009
  • İstanbul : 21 °C
  • Ankara : 22 °C
  • İzmir : 23 °C

Hekim Örgütlenmelerine Tarihsel BAKIŞ

Şükrü Güner


Tarihimizde bilinen en eski tıbbi dernek 1856 yılında Hollandalı hekim Dr. Pincoffs tarafından kurulan Cemiyet-i Tıbbiye-yi Şahane? dir. Cemiyetin 39 kurucu üyesinin hepsi yabancı uyruklu hekimlerdir.

En çok İngiliz, Fransız ve İtalyan hekimler yer almıştır. Daha sonra da Türk hekimleri katılmıştır. Günümüze kadar devam eden bu Cemiyet 1908 yılına kadar hem bilimsel hem de tabip odası kimliği taşıyordu. Bu yıldan sonra sadece bilimsel bir dernek olmuştur. 1973 yılında da Türk Tıp Derneği adını almıştır.(1)

Cemiyet-i Tıbbiye-i Osmaniye 1866' da, Türk hekimlerince kurulan ilk Milli Tıp örgütüdür.
1895 'de Sultan Abdülhamit tarafından kapatılmıştır. Abdülhamit hekimlerin gizli örgütlenmelerinden şüphelenen baskıcı bir yönetim uyguluyordu. Bu dönemde bilimsel çalışmalarını gizli olarak devam ettirmiştir. 15 yıl sonra tekrar açılmıştır.

1965? de Türkiye başta İngiliz, Fransız ve İtalyan hekimler olmak üzere, hepsi yabancı uyruklu 39 kurucu üyesi bulunan Tıp Akademisi adını alarak, yaşamını günümüze kadar sürdürmüştür. Tıp dilinin Türkçeleştirilmesi konusunda çalışmalar yapmış ve İstanbul Erkek Lisesinin karşısındaki ahşap bina İstanbul Tabip Odasında konferanslar düzenlemiştir. Tıbbi kitaplar tercüme edilmiş, Tıp Sözlüğü (Lugat-Tıbbiye) yayınlamıştır.(2)

Kurtuluş Savaşımızın başlangıç yıllarında ülkemiz hekimleri arasında dayanışma ve yardımlaşma ihtiyaçları doğmaktadır.
İstanbul?un İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan kuvvetlerince işgal edildiği Türklerin ve Türk hekimlerinin hor görüldüğü bir ortamda, 1919 yılında İstanbul Etıbba Muhadenet Cemiyeti kurulur.
(Muhadenet=Dayanışma )

İstanbul?un Anadolu yakasında ise yine benzer amaçla, aynı yılda Kadıköy Etıbba Teavün Cemiyeti kurulur. (Teavün=Yardımlaşma) Bu iki derneğin kurucuları tümü Türk hekimleridir.
Bu 2 dernek 1923 yılında birleşmiştir. Bu kuruluş, bugün hala yaşamına devam eden Türk Hekimleri Dostluk ve Yardımlaşma Derneği? dir.

Dernek Kurtuluş Savaşı?nda cepheye hekim göndermiştir. Belediyelere ilk ambulansı dernek getirmiştir. Hekimler arası sorunları çözmek için Halli Müşkülat Komisyonları kurmuştur. Yardım Sandığı kurmuştur. İlk kadın yönetim kurulu üyesi bu dernekte görev yapmıştır.

1921 Yılında; Sevr Anlaşması ile herhangi bir tıp okulundan diplomalı yabancı bir kişinin Osmanlı topraklarında istediği gibi doktorluk yapması bu dernek tarafından protesto edilmiştir. Bugün de gündemde olan yabancı hekim konusu, 1921? lerden beri ülkemizin gündeminde yer aldığını görüyoruz.

1928 yılında 1219 Sayılı Yasa ile Etıbba Odaları kurulur. Etıbba Odaları Nizamnamesi çıkartılır. Ülke çapında 9 bölgede Etıbba Odası kurulmuştur. İlk kurulan da İstanbul Etıbba Odasıdır. Etıbba Odalarının en çok uğraştığı konular; Tıbbi etik, vergilerin azaltılması, hekimlerin aracı kullanması (simsar), yabancı hekim çalıştırılması, hekim sayısının fazlalığı ve hekim ücretlerinin düşüklüğüdür.

27. Ocak.1953?de ise Türk Tabipleri Birliği kurulur.
Ankara?da toplanan TTB Merkez Konseyi 22 bölgede Tabip Odası oluşturmuştur. 1984 yılına kadar TTB Merkez Konseyi İstanbul?dadır. Bu tarihten sonra Ankara?ya alınmıştır.

1985 yılına kadar tabip odalarında hekim ve diş hekimi birlikte idiler. Bu tarihten sonra Diş hekimleri ayrı bir Birlik olarak örgütlenmişlerdir.

Bugün tabip odası sayısı 64?e ulaşmıştır. Uzman kadrolarıyla ülke sağlık sorunları ve çözüm yolları konusunda raporlar oluşturmuştur.
Alanımızda sendikal bir örgütlenme olmadığından, bu boşluğu da Türk Tabipleri Birliği doldurmaya çalışmaktadır.

1961 Anayasası meslek bazında sendika kurulmasına izin veriyordu. Tarihte 2 hekim sendikasına rastlıyoruz.
Birincisi 1960?lı yılların başlarında Sosyal Sigortalar Hekim ve Eczacıları Sendikası?dır. 1965 Tam Süre Yasası çıkmasında rolü olmuştur.
İkincisi ise, İstanbul ve Civarı Memur Hekimleri Sendikası?dır. 27 hekim tarafından kurulmuştur.
Bu 2 sendika da uzun ömürlü olamamıştır. Daha sonraları işkolu düzeyinde sendika kurulması getirilmiştir. Bu tür örgütlenmeye de şimdiye kadar hekimler pek yakın davranmamıştır.

(BU YAZI SAĞLIĞINSESİ GAZETESİNİN ARALIK 2008 TARİHLİ 3. SAYISINDA YAYINLANMIŞTIR)


Bu yazı toplam 1940 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim