• BIST 97.454
  • Altın 221,749
  • Dolar 5,6039
  • Euro 6,4186
  • İstanbul : 19 °C
  • Ankara : 14 °C
  • İzmir : 17 °C

Dünya Sağlık Günü’nde DSÖ…

Faik Çelik



Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 2008 yılı Dünya Sağlık Günü için ana temayı "İklim Değişikliği: Sağlık Sektörü İçin Bir Sorun" olarak belirledi. Türkiye 2 Ocak 1948 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü?ne üye olmuştur.

26 üye ülkenin resmi kabul işlemi 7 Nisan 1948 tarihinde netleşmiş ve 7 Nisan günü tüm dünya?da ??Dünya Sağlık Günü?? olarak kabul edilmiştir. Türkiye 9 Haziran 1949 tarih ve 5062 sayılı Kanun? la Dünya Sağlık Örgütü Anayasası?nı onaylayarak resmen üye olmuştur.

Dünya Sağlık Örgütü (World Health Organization - WHO), Birleşmiş Milletler'e bağlı olan ve toplum sağlığıyla ilgili uluslararası çalışmalar yapan bir örgüttür. 26 üye ülkenin katılımı ile başlayan süreç 24 Haziran 1948 tarihinde Prof. Dr. A. Stampar başkanlığında İsviçre?nin Cenevre kentinde ilk genel kurulunun 55 üye ülke katılımıyla gerçekleştirilmesiyle devam etmiştir, günümüzde örgüte 193 ülke üyedir.

Sağlık alanında uluslararası nitelik taşıyan çalışmalarda yönetici ve koordinatörlük, sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi için ülkelere teknik ve mali yardım yapmak, sağlığın geliştirilmesine katkıda bulunan bilim ve meslek grupları arasında işbirliğini kolaylaştırmak ve sağlık alanında araştırmaları teşvik etmek, sağlık verilerini toplamak ve değerlendirmek DSÖ?nün görev tanımları arasındadır.
Dünya Sağlık Örgütü halk sağlığı sorunlarının çözümüne yönelik çalışır ve ?bilgilendirilmiş kamuoyunun oluşturulmasına yardımcı olmak? başlıca sorumlulukları arasındadır. Ancak örgütün bağımsızlığı konusunda ciddi itirazlar vardır.

28 Mayıs 1959?da imzalanan DSÖ/UAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı) anlaşmasından beri DSÖ?nün UAEA?nın emrine girdiği bu nedenle bağımsızlığını yitirdiği iddiaları protestolarla kamuoyuna duyurulmaktadır.

Geçmişte de DSÖ, kurumun içine tütün lobisine ait şahıslar sızdığından dolayı, pasif sigara içiciliğine karşı mücadelesinde etkisiz hale getirildiği suçlamalarıyla karşı karşıya kalmıştı.

DSÖ?nün simdi de, tütün lobisinden çok daha güçlü olan nükleer lobi tarafından felce uğratıldığı ileri sürülmektedir.


Diğer BM ajansları ve DSÖ sadece BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi?ne rapor vermekle yükümlü iken, UAEA, BM Güvenlik Konseyi?ne rapor vermekle yükümlü olup, bu konseyin bünyesinde ticari nükleer enerjinin tanıtımını koordine etmektedir. Bağımsızlığın kaybolduğuna yönelik en ciddi kanıt budur.

Bunun yanısıra tüketici, kalkınma, insan hakları, sosyal refah ve çevre örgütleri gibi birçok grubun, kuzey ve güney yarım kürelerdeki ülkeler arasında ve içindeki sosyal farklılıklara dikkat çeken birçok STK? nın, DSÖ? de temsil edilmemesi de eleştirilmektedir.


Eleştiriler arasında DSÖ bütçesinin ancak büyük bir hastane bütçesi kadar olduğu ve yetersiz kaldığı, hantal bir bürokrasiye sahip olduğu hususları da yer almaktadır.


Bütün bu eleştirilere karşın, yarıdan fazlası Çin ve Hindistan'da olmak üzere tüm dünyada 2,6 milyar kişinin tuvalet ihtiyacını uygun koşullarda gideremediğini, açık alanda giderilen tuvalet ihtiyacı, su kaynaklarının kirlenmesine ve bu yüzden ishal gibi her yıl binlerce kişinin ölümüne yol açan hastalıklara neden olduğunu ancak DSÖ verileriyle öğrenebiliyoruz.

Keza DSÖ?nün hazırladığı raporlara göre, gelişmiş ülkelerde ölüm nedenleri listesinde ilk onda yer almayan HIV/AIDS?in , gelişmekte olan ülkelerde 4., az gelişmiş ülkelerde ise 3. en yaygın ölüm nedeni olduğundan haberdar oluyoruz. Az gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde en yaygın 10 ölüm nedeni arasında yer alan trafik kazalarının gelişmiş ülkelerin listesinde yer almadığını, gelişmiş ülkelerde çeşitli kanser türleri sıralamada yer alırken, yoksul ülkelerde yaşayan önemli sayıda insanın ise hala verem, sıtma ve ishal gibi hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirebildiğini rakamlarla DSÖ istatistiklerinden elde ediyoruz.

Gelişmiş ülkelerde 14 yaşın altında çocuk ölümlerinin yüzde 1?in altında seyrederken, az gelişmiş ülkelerde her üç çocuktan birinin 14 yaşına gelmeden yaşama veda ettiğini, az gelişmiş ülkelerde doğum ve doğum sonrası komplikasyonların gelişmiş ülkelerin aksine hala anne ve bebek sağlığını ciddi ölçüde tehdit ettiği gerçeğini her yıl bize hatırlatan da DSÖ olmaktadır.


Dünya Sağlık Örgütü?nün 2007 yılı için hazırladığı ?Küresel Tütün Ürünleri Raporuna? göre en çok sigara tüketen ülkeler arasında 10?uncu sırada yer alan Türkiye?de yetişkin nüfusun yüzde 34.6?sının sigara kullandığını, bu oranın erkeklerde yüzde 52?ye çıkarken, kadınlarda yüzde 17.3 seviyelerinde olduğu tehlikesini de eleştirilerin odağındaki DSÖ verilerinden elde etmekteyiz.

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), İsrail'in ağır hasta Filistinlileri tedavi için ülkeye sokmamasının ya da ülkeye girişlerini geciktirmesinin "saçma ve gayri insani" olduğunu söyleyerek sert bir şekilde eleştirel sosyo-politik bir tavır aldığını da hatırlatalım.


Güncel olması nedeniyle DSÖ Avrupa Bölge Ofisi ve Hükümet arasında imzalanan 2008-2013 olmak üzere altı yıllık dönemi kapsayan 'orta-dönem işbirliği anlaşmasının hedeflediği öncelikleri de hatırlatmakta yarar vardır :


'Ani ortaya çıkan hastalıklar (SARS, Kuş Gribi v.b gibi), insani acil durumlar, iklim değişikliği veya çevre koşullarının kötüleşmesinin etkileri, biyo-terörizm ve diğer akut sağlık riskleri gibi acil durumlara yanıt için sağlık güvenliğinin güçlendirilmesi, aşı ile önlenebilir ve diğer seçilmiş bulaşıcı hastalıklar kontrolü ve ?Ulusal Tüberküloz Programının? güçlendirilmesi.


Tüm eleştirilere rağmen DSÖ, dünya nüfusuna yönelik sağlık hizmetlerinin ve yönetimlerinin güçlendirilmesi için en önemli referans adresidir. ? 7 Nisan Dünya Sağlık Günü?? müz kutlu olsun.


Bu yazı toplam 2447 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim