• BIST 97.713
  • Altın 145,018
  • Dolar 3,5685
  • Euro 3,9995
  • İstanbul : 19 °C
  • Ankara : 13 °C
  • İzmir : 21 °C

İSTAHSIZ BEBEK

Gülbin Gökçay

     

  

 Sağlıklı beslenme, bebek ile bakıcı/ebeveyni arasında sözlü ve sözlü olmayan işaretlerin alındığı ve yorumlandığı bir ilşikinin kurulması ile olur. İlişkide karşılıklılığın olmadığı durumlarda, güvenli bağlanma gelişmez. Ebeveyninden karşılık almayan, ebeveynine tepki vermeyen ya da ebeveynin çabalarına yanıtsız kalan bebek, uyku, beslenme ya da oyun saatlerinde sorun yaşar.

 Beslenme becerilerinin gelişimi, çocuğun motor, duygusal ve sosyal olgunlaşmasının yanı sıra çocuğun mizaç özelliklerine ve aile üyeleri ile olan ilişkilerine de bağlı olduğundan çocuktan çocuğa değişir. Beslenme sorunlarının ortaya çıkmasında tıbbi, sosyal, çevresel ve psikolojik etmenlerin karşılıklı etkileşimi söz konusudur ve genelde karmaşık bir yapıya sahiptir. İştahsız çocuğa yaklaşım bu çerçeve içinde ele alınmalıdır. Bu sunumda İştahsız çocuğa yaklaşım iki bölümde ele alınacaktır:1-Altı aydan küçük  memeyi ret eden bebeğe yaklaşım; 2-6 ay-beş yaş beslenme sorunu olan  çocuğa yaklaşım.

 

Memeyi ret etme nedenleri Tablo 1’de sıralanmaktadır. Yaklaşım bu nedenlere göre farklılaşmaktadır.

 

Tablo 1. İlk altı ayda memeyi ret etmenin nedenleri

  • Emzik ya da biberon kullanımı (Özellikle ilk 4 haftada)
  • Dikkatin dağılması (4-8 ay)
  • Meme grevi (3-12 ay)
  • Annede koku değişikliği
  • Emzirme sırasında ağrı yaratan durumlar (Otit, reflü, anal fissür, sefal hematom, bilezik vb.)
  • Aşırı boşalma refleksi
  • Hatalı emzirme tekniği

 

Bebeklik  ve erken çocukluk döneminde yeme reddine (iştahsızlığa) yolaçan nedenlerin organik ya da organik olmayan olarak kesin sınıflandırılabilmesi her zaman mümkün olmamaktadır. Bebeklerde yeme reddine yol açan nedenlerle ilgili iki sınıflama  Tablo 2 ve 3’te yer almaktadır.  Bu konuda farklı sınıflamalar geliştirilmeye çalışılmaktadır. Levine ve arkadaşları besini görünce öğürme hareketi ya da  patolojik besleme tipinin varlığı ya da gece uykulu iken beslemenin en önemli kriterler arasında ele alınması gerektiğini bildirmektedirler.

 

Tablo 2. Çocuklarda yeme reddine yol açabilen organik nedenler

 

  • Enfeksiyonlar: Tüberküloz, üriner enfeksiyon, hepatit
  • Çölyak hastalığı
  • Konjenital kalp hastalığı
  • Konjenital sendromlar
  • Kistik fibroz
  • Gastroözefageal sorunlar: Reflü, malabsorbsiyon, kolit
  • İntrauterin büyüme geriliği
  • Metabolik ve endokrin hastalıklar: Hipotiroidi
  • Kromozomal anormallikler
  • Besin alerjisi ya da entoleransı
  • Teratojenlerle karşılaşma

 

 

Tablo 3.Bebeklerde yeme reddinin sınıflandırılması (Chatoor)

  • Duygu durum düzenlemesi ile ilgili soruna bağlı
  • Bakım veren bebek etkileşimine bağlı
  • Bebeklik anoreksisi
  • Duyusal nedenlere bağlı yeme reddi
  • Eşlik eden tıbbi sorunlara bağlı
  • Travma sonrası gelişen

 

  Öğün saatleri sadece besinin ağızdan içeri alındığı bir zaman dilimi değildir. Çocuk bu sırada beslenme ile ilgili ardışık aktiviteleri biçimlendirmeyi, bedenini kontrol etmeyi, beslenme sırasında sağlıklı ilişkiler geliştirmeyi de öğrenir.  Beslenme, çocuk ve ebeveynin aktif katılımının olduğu bir süreci gerektirir. Diğer yandan yeme reddi sorunu yaşayan çocuklara yaklaşım da izlem gerektiren bir ekip eşidir.Bu ekipte çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanının yanısıra diyetisyen, psikolog, pedagog, sosyal hizmet uzmanı ve gerektiğinde çocuk ve ergen ruh sağlığı ve hastalıkları uzmanı da yer almalıdır.

 

Kaynaklar

  • Chatoor I. Feeding and eating disorders of infancy and early childhood.In: Weiner JM, Dulcan MK, eds. Textbook of Child and Adolescent Psychiatry. Arlington, VA: American Psychiatric Publishing Inc; 2004: 639–52.
  • Garibağaoğlu M, Saydam R, Gökçay G, Sahip Y. Beslenme sorunu olan çocuklara ekip yaklaşımı ile elde edilen sonuçlar Çocuk Dergisi 2005;5(2):109-114.
  • Gökçay G, Garipağaoğlu M. “Çocukluk ve Ergenlik Döneminde  Beslenme” Saga Yayınlar, 2002, İstanbul.
  • Gökçay G. 99 Sayfada Bebek Beslenmesi. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2007 İstanbul
  • Gökçay G. Yaşamın İlk İki Yılında Çocuk Sağlığı ve Bakımı Saga Yayınları 2008, İstanbul
  • Hergüner S, Gökçay G. Beslenme Bozuklukları ve Çocuk. In: Tuzun U, Herguner S (eds). Çocuk Hastalıklarında Biyopsikososyal Yaklaşım. Istanbul: Epsilon  2007: 116 – 133.
  • Hergüner S, Gökçe S, Gökçay G, Tüzün DÜ. Bebeklik anoreksisi: Tanıdan tedaviye. Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Dergisi. 2007;14 (1):38-47.
  • Levine A et al. Screening Criteria for Diagnosis of Infantile Feeding Disorders as a Cause of Poor Feeding or Food Refusal. JPGN 2011;52: 563-568

 

 

Bu yazı toplam 4796 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim