• BIST 97.334
  • Altın 221,825
  • Dolar 5,6202
  • Euro 6,4302
  • İstanbul : 20 °C
  • Ankara : 12 °C
  • İzmir : 18 °C

Kanserliler Alzheimer, Alzheimerliler Kanser Olmuyor

Kaynak Selekler

“21 Eylül Dünya Alzheimer günü. İlk Dünya Alzheimer günü 21 Eylül 1994’te “Alzheimer Hastalığı Enternasyonali” (Alzheimer's Disease International) tarafından başlatıldı. Bütün dünyada Alzheimer Dernekleri ve çeşitli kuruluşlar o gün hastalığın tanıtılması ve toplumun bilgilendirilip bilinçlendirilmesi için çeşitli toplantılar ve etkinlikler yapıyor. Bu nedenle bu yazı Alzheimer hastalığıyla ilgili ilginç gözlemlere ayrıldı.”

     Sınırlı sayıda bulgular, kanserlilerin Alzheimer’e yakalanmadığını, Alzheimer’lilerin de kanser olmadığını gösteriyor. Daha doğru bir ifade ile gözlemler, kanserlilerde Alzheimer  riskinin az ve Alzheimer’lilerde de kanser riskinin az olduğuna işaret ediyor.

     Kanser ile nörodejeneratif (sinir sistemini yozlaştırıcı) hastalıklar arasındaki bu ilişkinin gözlemi yeni değil. Bu zıtlık ilk kez Parkinson’lularda ve daha sonra multipl skleroz(MS)’lularda ve Down sendromlu (mongolizm)’larda fark edildi.

     Yaşlılarda Alzheimer ile kanser arasındaki bağlantılar hakkındaki bilgiler son on yıl içinde gözlendi. 2005’te Roe ve ark, uzunlamasına, prospektif (ileri dönük) bir çalışmada Alzheimer’li hastalarda kanser riskinin az olduğunu bildirdi. 2010’da aynı grup kanser ile Alzheimer arasında zıt ilişki olduğunu, fakat vasküler (damarsal) demans ile bu zıt ilişkinin olmadığını saptadı: Bu çalışmada Roe, ark, 65 yaşın üzerindeki 3 020 kişinin bulgularını inceledi. Çalışmanın başlangıcında 164 kişide Alzheimer, 522 kişide kanser teşhisi mevcuttu. Çalışma süresi içinde 478 kişide Alzheimer, 376 kişide kanser gelişti. Başlangıçta Alzheimer olmayanlarla karşılaştırıldığında, bunlar  % 69 oranında daha az sıklıkla kanser teşhisiyle hastaneye yatıyordu. Beyaz ırkta başlangıçta kanseri olanlar %43 oranında daha az Alzheimer’e yakalanıyordu.

      2009’da . Washington Üniversitesi Tıp Fakültesi (St Louis, Missouri, ABD)’nden  araştırmacılar Alzheimer ile kanserin aynı anda birlikte olma ihtimalinin çok düşük olduğunu belirtti. “University of British Columbia ve Vancouver Coastal Health” den araştırmacılar, multipl sklerozlu (MS’li) hastalarda kanser gelişme riskinin az olduğunu buldu. Araştırmacı Kingwell’e göre, immün (bağışıklık) sistemi hem MS’te hem de kanserde önemli rol oynuyor. MS’lilerde bütün kanserler yanında kolon kanseri riski özellikle çok düşük.

     2012’de Driver ve ark, Alzheimer ve kanser riskini araştırmak için “Framingham Heart       Study,USA” çalışmasından başlangıçta demansı olmayan, kanserli veya kanseri olmayan yaşı 65 ten büyük, zihinsel işlevleri normal, %38.8’i erkek 1278 katılımcıyı inceledi. On yıllık takip sonrası 323 kişide demans gelişti. Bunlardan 66 sı Alzheimer dışı demans, diğerleri Alzheimer hastası. Çalışmanın bulguları kanser ile Alzheimer arasında zıt ilişki olduğu ihtimalini destekledi: Herhangi bir kanser tipinden kanserliler %33 daha az Alzheimer’e yakalanıyor, sigaraya bağlı kanserlilerde bu oran %74’e düşüyor. Alzheimer hastaları %61 oranında daha az kansere yakalanıyor.

      İtalya’da yapılan bir çalışmada (2012), 126 Alzheimer’li hasta ile 252 kontrol karşılaştırıldı.  Alzheimer başlamadan önce tümör sıklığı %18, kontrollerde % 24.2 idi. Bulgulara göre iki hastalık arasında zıt bağlantı vardı. Tümör riski kadınlarda ve endokrin tümörlerde azalmıştı.

      2013’te İtalya Ulusal Araştırma Kurumundan Musicco ve ark.ları, Kuzey İtalya’dan  60 yaşın üstündeki 204 468 kişiyi altı yıl (2004-2009) boyunca  izleyerek bulgularını analiz etti. Bu sürede 2 832 kişide Alzheimer, 21 451 kişide kanser gelişti. Diğer yandan sadece 161 kişide hem Alzheimer hem kanser birlikte bulundu. Halbuki araştırmacılar bu sayıyı istatistiklere göre daha çok bekliyordu. Araştırmacılar şunları buldu:

  • Alzheimer hastalarının yarısı kansere tutuluyor.

  • Kanser hastalarında %35 daha az Alzheimer gelişiyor.

     2013’te White ve ark. nın yaptığı araştırmada melanom dışı deri kanseri olan, 70 yaşın üzerindeki 1000’den fazla New Yorkludan sadece beşte birinin Alzheimer’e yakalandığı saptandı.

     2014’te İspanyada yapılan bir çalışmada demansı olmayan 2 527 kişi çalışmaya alındı ve hızlı zihinsel yıkımı olan kişilerde kanserden ölüm riskinin az olduğu saptandı.

     Batı toplumları yanında, 6900 Çinlinin katıldığı Çin’de yapılan bir araştırmada (Ou ve ark, 2013)  Alzheimer’lilerde kanser sıklığı düşük bulundu. Farklı etnik gruplarda benzer bulguların gözlenmesinin, bu bulgunun çevresel faktörlerle ilgisi olmadığını gösterdiği  belirtildi.

      Peki neden kanser ile Alzheimer arasında bu zıt ilişki var?  Bu bağlantının sebebi henüz bilinmiyor. Biri diğerinden koruyor mu? Veya iki hastalık birlikte mevcutken, bir hastalığın semptomları diğer hastalığın belirtilerini gizliyor ve sadece biri mi teşhis ediliyor. Bu konuda iki neden olabilir:

1.Tanı problemi: Muhtemelen bir hastalığın mevcudiyeti diğerinin teşhisini gizliyor, çünkü ortaya çıkan yeni semptom eski hastalığın belirtisi olarak kabul ediliyor veya kanserli hastalarda bellek problemi kemoterapinin yan etkisine bağlanıyor veya kanserli hastalar Alzheimer olacak yaşa gelmeden ölüyor. Muhtemel bir neden de demanslı kişiler doktor veya bakıcılarına kanser belirtilerinden bahsetmiyor.

2.Genetik rol: Kanser ile nörodejenerasyon arasında “uygun olmayan aktivasyon ve hücre siklüsündeki düzensizlik” te bazı genlerin ve biyolojik yolakların (pathways) ortak kullanımı olduğu biliniyor. Bu yolaklar boyunca sinyalleşme zıt iki noktada sonlanır: Kanserde hücre proliferasyonunda kontrolsüzlük ve nörodejenerasyonda apoptotik hücre ölümü. Hücre siklüs kontrolü ve protein katlanmasında çift rolü olan Pin1, hem Alzheimer hem de kanser patofizyolojisinde anahtar rol oynar. Aşırı düzenlenmiş Pin 1 çeşitli onkolojik yolaklarla, Pin 1 in düzenlenmesinin azalması ise Alzheimer’in oluşumuyla ilişkilidir.

Kanser tedavisinde kullanılan “saracatinib”in Alzheimer oluşturulmuş farelerde hafıza kaybını düzelttiği gösterildi. Tedaviyle, enflamasyonun azaltıldığı ve beta amiloid tarafından bozulan sinaptik bağlantıların tamir edildiği ve belleğin geri geldiği saptandı. Şimdi ilaç insanlarda deneniyor. 

Diğer yandan 2012’de “Cleveland, Case Western Reserve Universitesi”nden araştırmacılar, “deri T cell lenfoma” tedavisinde kullanılan “bexarotene” in Alzheimer oluşturulmuş farelerde beyindeki patolojik değişiklikleri ve bellek bozukluğunu hızla düzelttiğini iddia etmişti. Bu ümit verici açıklamadan sonra birçok Alzheimer hastası bu ilacı endikasyonsuz olarak kullanmaya başladı. Fakat 2013 de dört bağımsız araştırma grubu çalışmalarında aynı bulguları saptamadıklarını açıkladı.

 Son söz: Bu zıt ilişkinin sebebinin anlaşılması her iki hastalığın tedavisinde yeni ufuklar açabilir.

ORGAN REDDİNİ ÖNLEYEN İLAÇLAR ALZHEMER’İ  DE ÖNLÜYOR:

Teksas Üniversitesi, Galveston Tıp Dalında yapılan yeni bir çalışmaya göre (2015), organ transpalantasyonu (nakli) yapılan ve organ rejeksiyonunu (reddini) önlemek için her gün ilaç alan kişileri tedavi, Alzheimer hastalığından koruyor. “Calcineurin” beyin hücreleri ile bellek oluşturma işlevi arasındaki iletişimi düzenleyen enzim. Daha önce yapılan araştırmalarda bu enzimin Alzheimer’li hastalarda çoğaldığı ve beta amiloid oligomerlerinin zararlı etkilerinde santral rol oynadığı gösterilmişti. Fare çalışmalarında calcineurin’in bloke edilmesiyle bellek fonksiyonlarının düzeltildiği saptandı. Fakat calcineurin’i bloke eden ilaçlar immun (bağışıklık) sistemi baskıladığı için, bu stratejinin Alzheimer’in başlangıcını ve ilerlemesini önleyeceği şüpheli idi.

Araştırmacılar, organ transplantı yapılan ve organ rejeksiyonunu önlemek için calcineurin inhibitörü “Tacrolimus” veya “Cyclosporine” alan 2 644 kişinin tıbbi kayıtlarını inceliyor. İkisi 65 yaşından küçük, beşi 65-74 yaş grubunda, ve biri 75 yaşından büyük sekiz hastada demans tespit ediliyor.

Bu hastalar aynı yaş grubundaki Alzheimer hastalarıyla karşılaştırılıyor. Sonuçlar, transplatasyon yapılan hastalarda demans sıklığının, karşılaştırma yapılan genel popülasyondaki demans sıklığına göre, istatistiki olarak anlamlı derecede düşük, hatta yok sayılabilecek sayıda olduğunu gösteriyor. Genel nüfusta 65 yaşından büyüklerde demans oranı %11 iken bu kişilerde demans oranı %1.02 saptanıyor. Amerika’da 75 yaşından büyüklerde demans oranı % 15.3 iken bu grupta % 0.6 bulunuyor. Keza 85 yaşından büyüklerde demans oranı %32 iken bu hastalarda oran sıfır saptanıyor.

Araştırmacılar, bu çalışmadan elde edilen sonuçların hayvan çalışmalarındaki bulguları doğruladığını, insanlarda ilk kez calcineurin inhibitörü ilaçlarla Alzheimer hastalığından korunabileceğini gösterdiğini ve immun süpresyon (baskılama) yapmayacak küçük dozda calcineurin inhibitörleri ile yeni tedavi çalışmaları yaptıklarını ifade ediyor.

KAYNAKLAR

1.Roe CM, et al. Alzheimer disease and cancer. Neurology, 2005;64:895-898.

doi: http:/​/​dx.​doi.​org/​10.​1212/​01.​WNL.​0000152889.​94785.​51

2.Roe CM, et al. Cancer linked to Alzheimer disease but not vascular dementia.

Neurology, 2010;74:106-112. doi: http:/​/​dx.​doi.​org/​10.​1212/​WNL.​0b013e3181c91873

3. Paddock,C. Alzheimer's And Cancer Rarely Strike Together, Study. http://www.medicalnewstoday.com/articles/174819.php

4.Driver JA, et al. Inverse Association Between Cancer and Alzheimer's Disease: Results From the Framingham Heart Study.  BMJ 2012; 344 doi: http://dx.doi.org/10.1136/bmj.e1442 (Published 12 March 2012)Cite this as: BMJ 2012;344:e1442

5. Realmuto S, et al.Tumor diagnosis preceding Alzheimer's disease onset: is there a link between cancer and Alzheimer's disease? Journal of Alzheimer's Disease : JAD 2012; 31:177-182

6. Musicco M, et al. Inverse occurrence of cancer and Alzheimer disease: a population-based incidence study. Neurology 2013, 81:322–328

7.White RS,et al. Nonmelanoma skin cancer is associated with reduced Alzheimer disease risk. Neurology 2013,80:1966–1972

8. Benito-León J1et al. Faster cognitive decline in elders without dementia and decreased risk of cancer mortality: NEDICES study. Neurology 2014, 82:1441–1448

9. Ou SM,et al. Does Alzheimer’s disease protect against cancers? A nationwide population-based study. Neuroepidemiology 2013, 40:42–49

10.Li et al. Inverse correlation between Alzheimer’s disease and cancer: implication for a strong impact of regenerative propensity on neurodegeneration?

 BMC Neurology 2014, 14:211 http://www.biomedcentral.com/1471-2377/14/211

11. Kaufman AC, et al. Fyn inhibition rescues established memory and synapse loss in Alzheimer mice. Annals of Neurology, 2015; DOI:10.1002/ana.24394

12. Shen H. Studies cast doubt on cancer drug as Alzheimer's treatment.

http://www.nature.com/news/studies-cast-doubt-on-cancer-drug-as-alzheimer-s-treatment-1.13058

13. What Blocks Alzheimer's in Organ Transplants?

http://www.alzheimersweekly.com/2015/06/what-blocks-alzheimers-in-organ.html

 

 

 

 

Bu yazı toplam 4940 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim