• BIST 105.026
  • Altın 162,782
  • Dolar 3,9187
  • Euro 4,6430
  • İstanbul : 12 °C
  • Ankara : 4 °C
  • İzmir : 8 °C

Over (Yumurtalık) Rezervi

Ali Baloğlu

Kadının doğurganlık potansiyeli, hamile kalma kapasitesidir. Yani bir kadının yumurtalıklarında bulunan foliküllerin (yumurtaların) sayısal olarak miktarını ve kalitesini ifade eder. Ancak günümüzde yumurta kalitesini gösterebilen ve yeterli sonuç verebilen bir test henüz yoktur. Özellikle çocuk sahibi olmak isteyen çiftlerde Over Rezervlerinin değerlendirilmesi oldukça önemlidir. Çünkü bu değerlendirmenin sonuçlarına bağlı olarak infertilite (kısırlık) tedavisi için uygulanacak yöntem hakkında ve kişinin hamile kalma şansı hakkında önemli bilgiler elde edilir.

Over Rezervinin yüksek olması kadının yumurtalıklarında foliküllerinin fazla, kaliteli, ve hamile kalma şansının yüksek olduğunun göstergesidir. Kadının yumurtalığındaki follikül miktarını yansıtan en önemli faktör kişinin yaşıdır. Yaş ilerledikçe özelliklede 35 yaşından sonra folikül sayısı ve kalitesi azalır, 40 yaşından sonra bu olay daha da hızlanır. Over Rezervi azalan kadınında kendiliğinden ya da tedaviyle gebe kalma şansı azalır, hatta gebelik olsa bile düşük riski artar.

Over Rezervenin azalmasına neden olan faktörler;

* yaş,

* obezite,

* sigara alışkanlığı,

* önceden geçirilmiş yumurtalık yada kist ameliyatı,

* şiddetli endometriozis,

* kemoterapi veya radyoterapi,

* erken menapoz

OVER REZERV TESTLERİ

Son yıllarda yaşlanmayla birlikte yumurtalık folikül havuzu, boyutu ve kalitesini tanımlayan over rezerv ölçümlerinin önemi  artmıştır. Bunların tümü bebek sahibi olmak isteyen hanımlarda gelecekteki  gebelik şansını veya tedavi başarısını öngörmektedir.

Yaşla birlikte gebe kalabilme yeteneğinin azalması ve artan FSH düzeyleri üreme yeteneğindeki azalmanın en erken belirtisidir. Yani adetin 3. Günü serum FSH düzeyi en basit ve en sık uygulanan over rezerv ölçüm yöntemidir. Ayrıca FSH ölçümü, tedavi uygulanacak bir hanımda kullanılacak eksojen gonadotropinlere over yanıtını ve başarı olasılığını da göstermektedir. FSH düzeyi yükseldikçe E2 düzeyi, toplanan yumurta sayısı, gebelik olasılığı ve canlı doğum başarısı da azalmaktadır.

Serum FSH değerinin reglin 3. Günü 10-15 IU/L üzeri anormal kabul edilir.

E2 yani östradiol seviyeleri de over rezervi hakkında faydalı bilgi vermektedir.

Tıpkı FSH gibi, E2 düzeyinin adetin 3. günü yüksek olması  (75 pg/ml üzeri) düşük gebe kalabilme yeteneğini göstermektedir. Serum E2 artışı, aynı zamanda FSH düzeyini baskılayarak aslında yüksek olan  FSH düzeylerini maskeleyip over rezerv sonuçlarını yanlış değerlendirilmesine neden olur. Yani reglin 3. Günü FSH ve E2’nin birlikte değerlendirilmesi, tek başına FSH ölçümü ile oluşan yanlış değerlendirmeyi azaltacaktır.

 AFC  (Antral follükül sayısı)

Kadınların her iki yumurtalığında Erken folliküler fazda < 10 mm olan folliküllerin Transvaginal ultrason ile sayılması ,over volümüne göre over rezervini daha iyi gösteriyor ve yaşla en iyi korelasyon gösteren test olarak betimlenir. 37 yaşından evvel , AFS ortalama yıllık % 4.8 azalırken, 37 yaşından sonra yıllık % 11.7 azalır. Özellikle genç infertil kadınlarda sikluslar arası AFC değişkenlik fazla değişkenlik gösterir. Genç, ovulatuvar, infertil kadınlarda düşük over rezervi tanısı bu nedenle dikkatli konulmalıdır. Ucuz, pratik  ve  yaygın olan bu test USG yapan kişiye bağımlı değişkenlik gösterebilir.

Klomifen Sitrat Testi:  Bazal FSH ve E2 ölçümü ile tanı konulamayan bayanların değerlendirilmesinde faydalı olmaktadır. 3. Gün FSH düzeyi normal olan kadınlarda 10. gün FSH düzeyi yüksek bulunması halinde kötü prognoz kabul edilir. Bu testin siklus iptalini öngörmesi % 85, gebe kalamamayı öngörmesi % 100 bulunmuştur. Tek başına FSH ölçümüne kıyasla 2-3 kat daha duyarlı bir testtir. Bazal FSH düzeyi artışı veya  anormal Klomifen Sitrat  testi  yaşları genç olsa dahi prognoz kötüdür.

Over rezervini araştıran diğer çalışmalar: Over hacmi, antral folikul sayımı, GNRh agonist stimulasyon testi, EFORT testi ve AMH düzeyleridir.

AMH (anti müllerian hormon) doğrudan over rezervini yansıtır. Preantral ve erken antral foliküllerden salgılanır. Oosit miktarının yanısıra oosit ve embrio kalitesini belirler. AMH düzeyi  2.7 ng/ml’nin üstündeki kadınlarda artmış oosit kalitesine bağlı olarak daha yüksek implantasyon ve gebelik oranları izlenmektedir. PCOS’lu hastalarda AMH düzeyleri daha yüksektir. Yaş ilerledikçe ve antral folikül sayısı azaldıkça AMH düzeyi düşer.AMH düzeyi 0.5-1.1 ng/ml ‘den düşük kadınlarda kötü over rezervinden söz edilir.

Over Rezerv Testleri Kimlere Uygulanmalıdır?

* 35 yaş üzerindeki olgular,

* Yaştan bağımsız olarak nedeni açıklanamayan infertilite,

* Erken  menopoz aile hikayesi,

* Daha önce geçirilmiş over cerrahisi (kistektomi, drilling, tek taraflı yumurtalık alınması-ooferektomi),

* Sigara,

* Gonadotropin tedavisine kötü yanıt.

Anormal test sonuçları gebelik olmayacağı anlamına gelmez, bu testler uygulanacak  tedavi seçimini belirlememize fayda sağlamaktadır.

 

Bu yazı toplam 4613 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
    ÜYE İŞLEMLERİ
    Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim