• BIST 97.454
  • Altın 221,376
  • Dolar 5,5966
  • Euro 6,4117
  • İstanbul : 20 °C
  • Ankara : 12 °C
  • İzmir : 18 °C

“Statin Tedavisi Küçümseniyor, Yan Etkileri Abartılıyor”

Kaynak Selekler

Bu satırların yazarının “ Sağlığın Sesi” sitesinde daha önce yayınlanan “Yine, yeniden kolesterol ve statinler” başlıklı yazısında, Danimarka’lı araştırmacıların “statin tedavisi hastalar tarafından kesilirse, gelecek dört yılda kalp krizi %26 oranında ve kalbe bağlı komplikasyonlardan ölüm % 18 oranında artacak” uyarısı vurgulanmıştı. Eylül 2016’da tıp dünyasının en prestijli dergilerinden “Lancet” dergisinde yayınlanan uzun bir gözden geçirme yazısında da yazarlar, “statin tedavisinin yan etkilerinin abartılması nedeniyle hastalar tarafından ilacın içilmemesinin kalp damar hastalıkları riskini artıracağını” kaydediyor.

Statinlerle ilgili araştırmalar 30 yıldır yapılıyor ve çok çeşitli hastalardan fazla miktarda veri elde ediliyor. 28yazarın katıldığı bu yazıda daha önce yayınlanmış 309 makale gözden geçiriliyor. 

Yazıda ilacı kullanıp kullanmamaları hakkında karar vermeleri için, statin tedavisinin güvenirlik ve etkinlik yönünden literatürdeki mevcut kanıtları doktorlar, hastalar ve toplum için gözden geçiriliyor.

Otörler statin tedavisinin küçümsendiği ve yan etkilerinin abartıldığı kanaatinde.

Düşük maliyetli bir statin ile 10 000 hastada 5 yıl süreyle kolesterol seviyesinin 2 mmol/L düşürülmesi, önceden vasküler hastalığı olan 1000 kişide kalp damar hastalığına bağlı olayları (kalp krizi,) önlüyor ve yaşlanma, diyabet veya hipertansiyon nedeniyle riski artmış fakat henüz vasküler olay (kalp krizi, inme gibi) geçirmemiş 500 kişide de vasküler olayları önlüyor,

Çalışmaya göre kalp krizi ve inmeden korunmak için statin alanların sayısı, yan etkileri dolayısıyla ilacı bırakanlardan çok. Ayrıca yan etkilerin çoğu statin kesilince kalıcı bir etki bırakmadan düzeliyor. Buna mukabil bir kalp krizi veya inmenin kötü sonuçları geri döndürülemiyebilir ve hatta öldürücü olabilir.

Statinlerin yararlarının kanıtlanmış etkilerine rağmen, yan etkileri hakkında yanıltıcı iddialarla,  ilacı alan insanların bundan caydırılmasının halk sağlığı açısından ciddi maliyeti var.

Genetik araştırmalar ve randomize kontrollu çalışmalarla kombine edilmiş büyük nüfus çalışmalarında, yüksek düzeydeki düşük dansiteli lipoprotein (LDL)kolesterol ile damar hastalıkları (kalp ve beyin enfarktüsü gibi)  arasında sebebe dayalı bağlantı ispatlandı.

Büyük hacimli, kontrollu statin tedavisi çalışmalarının meta analizleri, statinlerle sağlanan LDL seviyesinde her 1 mmol/L düşüklüğün kalp krizi, inme ve by-pass, stentleme gibi vasküler işlemlerden ölümleri, her yıl, %25 oranında azalttığını gösterdi.

Meta analizler ayrıca statin tedavisiyle LDL kolesterol seviyesinde büyük miktarda sağlanan düşüklüğün kalp krizi, inme gibi önemli vasküler hastalık riskinde büyük azalma sağlayacağını gösterdi. Örneğin atorvastatin’in 40 mg/günlük dozu, LDL seviyesini 2 mmol/L azaltarak kişinin önemli bir damar hastalığı riskini hemen hemen yarı yarıya azaltıyor.

Gözleme dayalı ve randomize çalışmalar statin tedavisinin miyopatiye (kas hastalığı) neden olduğunu gösterdi. Mamafih randomize çalışmalardan elde edilen bulgular miyopati riskinin çok düşük olduğunu gösteriyor: 10 000 kişide bir olgu.

Ayrıca randomize çalışmalar statinlerin diyabet riskini çoğalttığını gösterdi. Tedavi edilen 10 000 hastada yılda 10-20 olgu. Diyabet artışı zaten diyabet gelişme riski artmış kişilerde oluyor ve bunun klinik anlamı bilinmiyor. Diğer yandan diyabet vasküler hastalık riskini artırır, statinler ise bu vasküler hastalık riskini önemli derecede azaltır.

Bazı gözlemsel çalışmalarda statin tedavisinin kanamaya bağlı inme riskini artırdığına işaret edildi. Randomize araştırmalar, batı ülkelerinde kanamaya bağlı inmenin, tedavi edilen 10 000 hastada, yılda 5-10 olguya karşılık geldiğini gösterdi. Çoğu durumda statin tedavisiyle sağlanan iskemik (damar tıkanmasına bağlı) inme azalması, kanamaya bağlı inme artmasından çok daha fazladır ve sonuçta statin tedavisiyle herhangi bir inme riski önemli ölçüde azalır. 

Gözlemsel çalışmalarda artan oranda bildirilen kas ağrısı ve kuvvetsizlik yan etkisi, hastaların % 20 sinde statin entoleransı olduğu iddiasına yol açtı. Randomize çalışmalardan elde edilen kanıtlar ise bu iddiaların yanlış yorumlara bağlı olduğunu gösterdi. Statin tedavisine bağlı kas ağrısı ve kuvvetsizlik gibi yan etkiler 10 000 hastada, yılda en fazla10-20 olguda görülüyor. 

Gözlemsel çalışmalara dayanarak statin tedavisinin bellek bozukluğu, katarakt, böbrek hasarı, karaciğer hastalığı, uyku bozukluğu, agresyon, intihara meyil, erkeklerde sertleşme sorunu ve nöropati riskini artırabileceği iddia edildi. Fakat randomize çalışmalardan elde edilen kanıtlar, bu yan etkilerin statin tedavisiyle nedensel bir ilişkisinin olmadığını gösterdi.

SON SÖZ: Bu çok geniş kapsamlı gözden geçirme makalesi kalp damar, beyin damar hastalığı gibi hastalıkları olan kişilerin, doktorları tarafından reçete edildiğinde, statinleri içmesi gerektiğini, ilacın hastalar tarafından kesilmesinin ciddi komplikasyonlara yol açacağını kaydediyor.

Statinlerin yararı zararından fazla.

Kaynak:

Lancet, Published: 08 September 2016. DOI: http://dx.doi.org/10.1016/S0140-6736(16)31357-5

Bu yazı toplam 2171 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim