• BIST 98.808
  • Altın 229,000
  • Dolar 5,7932
  • Euro 6,7050
  • İstanbul : 21 °C
  • Ankara : 23 °C
  • İzmir : 21 °C

Malpraktis Mi, Malsistem Mi?

Faik Çelik



Son yıllarda gerek hekim kamuoyunu gerekse medyayı yoğun bir şekilde ilgilendiren bir kavram olan" malpraktis" üzerinde duralım. "mal" eki fransızcadan gelen ve"kötü,yanlış,yetersiz,bozuk? anlamında bir önektir, malfonksiyon,malnutrisyon gibi... "malpraktis" ise hekimlik uygulamalarındaki bir olumsuzluğu yansıtır,"malsistem" ise günlük deyişle " bozuk düzen" olarak kısaca tanımlanabilecek,sistemin yanlışlıklarını,eksikliklerini ifade etmek için türetilen bir kavramdır.

Malpraktisi DTB (Dünya Tabipler Birliği) şöyle tanımlamaktadır : hekimin tedavi sırasında standart uygulama yapmaması,beceri eksikliği veya tedavi uygulamama sonucu hastaya zarar vermesi. Aslında bu tanım yetersizdir olayı sadece tedavi boyutuyla değerlendirmektedir.

Malpraktis tanımı daha açık olarak şöyledir :

"hekimin tanı ve tedavide standart ve belirlenmiş davranış biçimlerinden farklı davranması ( hatalı davranış ) veya görev ihmali sonucu, hastada geçici sağlık bozulmasından ölüme kadar giden bir değişkenlikte zarara neden olmasıdır.?

Malpraktisi daha iyi anlamak ve onun sistemle ilgisini daha iyi kavrayabilmek için malpraktis nedenlerini ve gündemi neden bu kadar işgal ettiğini de değerlendirmemiz gerekiyor. Bu konudaki başlıkları şöyle özetleyebiliriz:

? tıp eğitiminde ve sürekli tıp eğitimindeki yetersizlikler, bu konudaki olumsuzlukların birebir hekimlik pratiğine yansıması

? tıbbi teknolojideki çok hızlı gelişmeler,bu konuda ya yetersiz kalma ya da bu yüksek teknoloji kullanımının suistimali

? hekimler üzerinde oluşturulan olağanüstü medya baskısıyla,kamuoyunun biliçlendirilmesinden daha çok hekimler aleyhine kamuoyu yaratılması

? yüksek tazminatların cazibesi ve avukatlar lobisinin ağırlığının artması

? sivil toplum örgütlerinin yaygınlaşması ve etkinleşmesi

Malpraktisin tanımından da anlaşılacağı üzere iki dayanağı vardır, birey yani hekim, ve sistem yani sağlık,hukuk,eğitim vb sistemler.

Bireyin yani hekimin malpraktis içindeki sorumlu kavramları şu başlıklarda toplayabiliriz:

? tıbbi bilgi yetersizliği (tıp eğitimi ve STE? nin kalitesi)
? beceri eksikliği (kişinin yeteneği, deneyimi )
? karar verebilme yeteneğinde zaaf (meslek-kişi uyumu)
? kendini yenileme ve değerlendirme eksikliği (otokontrol)
? çevreyle iletişimde başarısızlık (basta bilgi ve sorumluluk olmak üzere paylaşım yeteneği)
? karakter zaafı (ahlak,vicdan)

Sistemin malpraktis kavramı içindeki yeri ise şöylece özetlenebilir:

? tıp eğitimin niteliği,STE?nin sürekliliği (eğitim sistemi)
? altyapının varlığı ve fiziki koşulların uygunluğu (sağlık sistemi)
? nitelikli insan gücü (eğitim ve ekonomik sistemler)
? ekipman/araç-gereç durumu (sağlık sistemi)
? hukuki işleyişteki nitelik,zaman ve saydamlık (hukuk sistemi)

Her iki ana unsuru yani birey ve sistemi değerlendirdiğimizde görüldüğü gibi birbiri içine girmiş kavramlarla karşılaşıyoruz,yani birini diğerinden ayırmanın çok kolay ve de inandırıcı olmadığı kesin.

Acil hemorajik şoktaki hastaya müdahale etmeyen veya müdahalede geciken hekime "sistem hatalı veya düzen bozuk" ne yapalım diyemeyeceğimiz gibi , alt yapısı yetersiz ve eğitimcilerden yoksun bir kurumda tıp veya uzmanlık eğitimi alan bir hekime de başarısızlıkla karşılaştığında "yetersiz,bilgisiz ve beceriksizin birisin" diyemeyiz. Her iki yaklaşım da çok kolaycı ve bir o kadar da yanlış yaklaşımlardır.

Aslolan insan olduğuna göre ,malpraktisi "sistemden veya bireyden kaynaklanan hatalar" olarak ayırmadan ,olaydan zarar gören insandır diye değerlendirmek gereklidir,çünkü malpraktiste sadece hasta zarar görmüyor,hekim ve hasta ,her ikisi de ayni anda olumsuzluğu yaşıyorlar,zarar görüyorlar.

SONSÖZ


malpraktis = sistem hatası/ birey hatası = zarar gören insan


Bu yazı toplam 1781 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim