• BIST 104.123
  • Altın 145,971
  • Dolar 3,4910
  • Euro 4,1702
  • İstanbul : 20 °C
  • Ankara : 15 °C
  • İzmir : 19 °C

YAŞLIDA HAREKETSİZLİK VE SONUÇLARI

YAŞLIDA HAREKETSİZLİK VE SONUÇLARI
Yatak istirahatı veya hareketsizlik olumsuz sonuçlar doğuran bir yanlış uygulamadır.Sonuçları hızlı olarak görülür.Sonuçların düzelmesi geç ve güç olur.

Yaşlı olan kişinin fonksiyon rezervi zaten kısıtlı ve sınırlıdır.Yapabildikleri belirlidir.Gerek duruşunda,gerek yürümesinde,iç organ anatomi ve fizyolojisinde gerilemeler olmuştur.Çalışmaları yavaşlamıştır.Psikolojik durumları bozulmuştur.Bunlara verilen uzun süreli yatak istirahatı veya hareketsizlik sakatlığa ve özürlülüğe götürecektir.

Toplumda,istirahat ve hareketsiz bırakma gerekçe ve sonuçları yanlış bilinmektedir.Tedavi amacıyla verilen istirahat,neden,ne kadar süre ve nasıl olmalı,henüz bilgi ve çalışmalar yeterli değildir.Bunu gerek gören hekimler veya sağlık çalışanları da yeterli bilgiye sahip değillerdir.Halbuki yaşlıların tedavi ve bakımını üstlenen hekim ve çevresinin bilgi ve görgülerini,yaşlı çevresindeki bireylere aktarmaları gerekmektedir.

Hareketsiz kalan ve istirahat eden yaşlılar,günlük yaşam aktivitelerinde çevreye bağımlı hale gelirler.Yürüyemezler.Giyinip soyunamazlar.Tuvalet ihtiyaçlarını gideremezler.Sonuçta sakat hale gelebilirler.Bu ise hem vicdani ve hem de ekonomik yük getirmektedir çevreye.

Hareketsizlik,kaslarda,eklemlerde,kalp ve damarlarda,mide-barsakta,deride,sinir sisteminde ve akciğerlerde sorun oluşturur.İdrar yollarında taş ve iltihap gelişir.Kas incelmesi,güç azalması görülür.Damarlarda tıkanma olur.Kalp çalışması değişir.Akciğerlerde sekresyon birikir,dışarı atılamayınca nefes daralır.Kabızlık,hareketsizlikten dolayı olan önemli sorunlardan biridir.Deri esnekliği kaybolur.

Psikolojik olarak,algılama bozulur.Unutkanlık artar.Öğrenme azalır.Depresyon sıklaşır.İçine kapanık veya saldırgan bir yaşlı ortaya çıkar.Uyku düzeni değişir.

Hareketsizlikte,buna neden olan faktörler belirlenmelidir.Bu faktörler,eklem sertliği,kas güçsüzlüğü,iltihap veya baş dönmesi olabilir.Ağrı da hareketsizlik nedenidir.

Denge bozulabilir.Düşme korkusu vardır.Bazı kullanılan ilaçlar da yatağa bağımlı hale getirebilir.Tansiyon düşüren ilaçlar,idrar söktürücüler,depresyon ilaçları ve sakinleştiriciler denge bozukluğu yapabilirler.

Hareketsizlikte de,temel neden egzersiz eksikliğidir.Yatan yaşlıda,yine de fizyolojik olarak rezervde bir şeyler vardır.Az da olsa hareket varsa,bunlar arttırılmalıdır.Yani,kişi aktif hareketli hale getirilmeye çalışılmalıdır.

Yatan kişinin pozisyonu 2 saatte bir değiştirilmelidir.Günde birkaç kez,yarı oturur hale getirilmesi gerekir.En az bir kez,dik pozisyonda tutulmalıdır.Bu kalbi korur.Yatakta,hemen eklemler çalıştırılmaya başlanır.

Bunlar yapılırken,hastalar veya yaşlılar da aktif olarak katılmalıdırlar.

Mümkünse sonda kullanımından kaçınılmalıdır.Hastaları sonda kullanımı daha da hareketsizliğe iter.

Harekette yardımcı olan baston veya koltuk deynekleri ile evde paralel barlar kullanılabilir.

Sonuçta,hareketsizlik,önlenebilir.Ekonomik yük azaltılabilir.Hekim,hasta,çevresi ve yardımcı elemanlar eğitilmelidir.

Yazan:Prof.Dr.Halil KOYUNCU

İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi. FTR Anabilim Dalı

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu habere henüz yorum eklenmemiştir.
Diğer Haberler
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim