• BIST 97.454
  • Altın 221,376
  • Dolar 5,5966
  • Euro 6,4117
  • İstanbul : 20 °C
  • Ankara : 12 °C
  • İzmir : 18 °C

Yeniden Mecburi Hizmet...

Ercan Kırımi

Yeniden Mecburi Hizmet...

"..sağlıkta mecburi hizmet uygulaması gerekli mi, günümüz koşullarında bu soruya kesinlikle ‘EVET’ demeliyiz.miz gereklidir. Çünkü mecburi hizmet uygulaması, zorunluluğu olmadan maalesef birçok yere, ilçelere ve hatta il merkezlerine dahi hekim bulunmasında güçlük çekilir.."

*******

Son günlerde mecburi hizmet konusu tekrar gündeme gelmeye başladı. Yıllardır bu konuda emek sarfeden birisi olarak bu konunun yeniden gündeme gelmesi ve tartışılacak olması bizleri çok sevindirdi.

Mecburi hizmet yasaları ve getirdiği olumlu, olumsuz etkiler en çok bizim bölgemizi Doğu Anadolu’yu etkiliyor. Çünkü aktif çalışan hekimlerin ağırlıklı bir kısmı mecburi hizmet yükümlüsü olarak çalışıyorlar.

Hem daha önce SağlığınSesi Gazetemiz'de hem de çeşitli ortamlarda sürekli mecburi hizmet konusunu gündemde tutmaya, sorunları dile getirmeye ve çözüm yollarını sunmaya çalıştık.

Eylül ayında bu konuda Hakkari Üniversitesi Sosyoloji bölümünden bir arkadaşımızın tez olarak bu konuyu incelediğini, araştırdığını  da öğrendim.  Kendisiyle bu konuyu uzun uzadıya tartıştık. Oldukça güzel, ve fiili durumu ortaya koyan kapsamlı bir çalışması olmuş. Bizim görüşlerimizden, çözüm önerilerimizden de faydalandı. Bu tez çalışmasını yetkililerin de değerlendirmesini öneririm.

Mecburi hizmet yükümlülüğünün, şimdiki haliyle olumlu yanlarından çok olumsuz yanlarıyla artık değiştirilmesi gerektiğinin veya farklı bir uygulamaya dönüştürülmesinin zamanının çoktan geldiğini uzun süredir dile getiriyorduk.  Bu haliyle mecburi hizmet uygulaması yaklaşık 10 yıldır uygulanıyor.

Öncelikle sağlıkta mecburi hizmet uygulaması gerekli mi, bunu tartışacak olursak, şimdilik günümüz koşullarında bu soruya kesinlikle ‘EVET’ dememiz gereklidir. Çünkü mecburi hizmet uygulaması, zorunluluğu olmadan maalesef birçok yere, ilçelere ve hatta il merkezlerine dahi hekim bulunmasında güçlük çekilir.  Bölgemizdeki birçok ilçede hekimlerin neredeyse %99’u mecburi hizmet yükümlüsüdür.  Son yıllarda aile hekimliği sistemiyle bu oran biraz azalmış durumda, ama uzman hekimlerde hala bahsettiğin çok yüksek oranlarda seyrediyor. Mecburi hizmete alternatif olarak bir ara sözleşmeli doktor gündeme geldi ve denendi ama maalesef çeşitli nedenlerle istenen sonuç alınamadı. En büyük neden olarak da güvenlik meselesi gösterildi. Ardından ağır hasta ve hastalıklara karşı yetersiz imkanlar ve şiddet olayları öne sürüldü. Bu nedenlerden dolayı sözleşmelideki cazip maaşa rağmen tercih edilmedi. Meslektaşlarımız güvenli ve huzurlu bir ortamı paradan önce tercih etti doğal olarak.

Mecburi hizmetin uygulanış şekliyle ilgili yanlışları hem tekrar gündeme getirmek hem de yapılması gerekenleri söylemek istersek madde madde aşağıdakileri sıralayabiliriz:

1.       Hekimlere mecburi hizmet bir kez yaptırılmalı. Bu önerimiz şimdiki düzenlemelerde de geçiyor ve oldukça sevindirici.  Tıp Fakültesinden sonra, uzmanlıktan sonra ve yan dal uzmanlığından sonra olmak üzere üç kez mecburi hizmete yollamak ciddi bir zulüm ve insafsızlık bence. Hele yan dal gibi 35-40 yaşları bulan eğitimden sonra meslektaşlarımızı ailesinden, çocuklarından koparıp mecburi hizmete göndermek çok yazık. Kesinlikle verimsiz bir çalışma ortamı doğuruyor. Mecburi hizmet bir kez yapılmalı.

2.       Bir kez yapılacak mecburi hizmet ne zaman olmalı? Bu mecburi hizmet yükümlüsünün tercihine bırakılmalı ve kendisi tarih vermeli. Mesela bu yıl mezun olan biri, şimdi hemen uygun değilse, uygun olmadığını örneğin 2 sene veya 4 sonra uygun olabileceğini bildirebilmeli.  Fakat bu erteleme 5 yılı geçmemeli. Böylece bu uygulama ile hekim kendini ayarlayabilecek, hatta uzmanlığını rahat rahat tamamlayabilecek ve sonra biraz da istekli olarak mecburi hizmetine gidebilecektir.

3.       Mecburi hizmete yeni mezun, tecrübesi yetersiz meslektaşlarımızın değil de daha çok tecrübelilerin gitmesi sağlanmalı. Bu durum bugünlerde tüm memurlar için de uygulanmak isteniyor. Gerçekten, son derece zor yerler olan mecburi hizmet bölgelerine mesleğinde bir süre tecrübe kazanmış hekimlerin gitmesi çok daha uygun olacaktır. Hem mesleğinde hem de hasta ilişkilerinde tecrübesiz meslektaşlarımızın bölgede çok sıkıntı çektiklerini görüyor, müşahade ediyoruz. Maalesef şiddet olaylarını da büyük kısmı bu nedenden kaynaklanıyor.

4.       Mecburi hizmetin süresi ne kadar olmalıdır? Yeni bir ortama alışıp verimli olabilmesi için en az 2 yıl ve en çok 3 yıl olmalıdır. Zor koşullardaki yerlerde 2 yıl, koşulları daha iyi yerlerde 3 yıl olmalıdır. Bu süre hekimden verim alınabilmesi, hastaneyi ve hastalarını sahiplenebilmesi için makul bir süre olarak düşünülmelidir.

5.       Askerlik süresi mecburi hizmet süresine eklenebilmeli ve yeni gelişmelerle bu en fazla 12 ay en az 6 ay olmalıdır. Yani mecburi hizmet süresini dolduran erkek meslektaşlarımız bulunduğu koşullara göre 6-12 ay arası bir süre daha mecburi hizmet süresini uzatarak askerliğini yapmış sayılmalıdır. Bu uygulama hem meslektaşlarımızın askerlik derdini azaltacak hem de mecburi hizmette bulunduğu ortamda daha uzun süre kalarak verimliliğini artıracaktır. Ayrıca maddi kayıp da yaşanmayacaktır.

6.       Mecburi hizmet koşulları iyileştirilmelidir. Bomboş, alet, malzeme, ameliyathane olmayan yerlere cerrah uzmanlar atanmamalıdır. Meslektaşlarımızın çalışacağı koşullar önceden düzenlenmeli ve ona göre atamalar yapılmalıdır. Bu konuda son yıllarda çok ilerlemeler kaydedildi, birçok yeni ve donanımlı hastaneler yapıldı.

7.       Özellikle ilçelerde meslektaşlarımızın tüm ihtiyaçlarının karşılanacağı güvenlikli ortamlar sağlanmalıdır. Yalnızca sağlıkçıların oturduğu, tüm ihtiyaçların karşılanabildiği (market, okul, güvenlik vb.) hastaneye yakın lojmanlar inşa edilmelidir. Böylece meslektaşlarımız kolayca tacize uğrayabilecekleri ortamlarda kalmayacaklar ve bu durumda eşini ve çocuklarını da yanlarına getirebileceklerdir.

8.       Mecburi hizmet yükümlüsü meslektaşlarımız kesinlikle tatmin edici, diğer bölgelerde çalışanlardan sembolik olarak değil de oldukça farklı maaşlar almalıdırlar. Bulunduğu ortamın zorluk derecesine göre maaş artışı oransal olarak değişmelidir.

9.       Yine bulunduğu ortamın zorluk derecesine uygun yüksek hizmet puanı alabilmelidirler.

10.   Mecburi hizmet yükümlüsü meslektaşlarımız kesinlikle idari işlerle ve özellikle ihale işleri ile uğraşmamalıdırlar. Tüm malzeme ve cihaz ilaçları il merkezindeki bir ihale komisyonu tarafından temin edilmeli ve böylece meslektaşlarımız bölgesel firmalarla karşı karşıya kalmamalıdırlar.

11.   En önemli konulardan biri de, mecburi hizmet yükümlülüğünü tamamlayan meslektaşımız kolayca resmi tayin yapabilmelidir. Günümüzde olduğu gibi aynı koşullarda hizmet vermeye zorlanmamalı ve böylece istifa etmek zorunda bırakılmamalıdır.

Ülkemiz için en doğru ve faydalı bir mecburi hizmet değişikliğinin ivedilikle yapılmasını bekliyoruz. Değişikliğin yalnızca Ankara'daki bürokratlarla değil de, bölgedeki sağlıkçıların, sağlık yöneticilerinin de  görüşleri de alınarak yapılması daha doğru olacağını düşünüyoruz.

      BU YAZI SAĞLIĞINSESİ EKİM 2013 SAYISINDA YAYINLANMAKTADIR     

 

 

Bu yazı toplam 2168 defa okunmuştur.
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
ÜYE İŞLEMLERİ
Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Sağlığın Sesi | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0212 259 58 09 | Haber Yazılımı: CM Bilişim